انتقال دين : با عقد ضمان ، دينى كه بر عهدهء مضمون عنه بوده به ذمّهء ضامن انتقال مىيابد و در نتيجه ذمّهء مضمون عنه برى مىشود و پس از ضمانت ، مضمون له نمىتواند براى وصول طلبش به مضمون عنه مراجعه كند ؛ بلكه بايد به ضامن رجوع نمايد . اگر مضمون له ذمّهء ضامن را ابرا ( - - ) ابراء ) كند ، ذمّهء مضمون عنه نيز برى مىشود . 34 شرط خيار در ضمان : آيا در ضمان قرار دادن شرط خيار براى ضامن و مضمون له صحيح است يا نه ؟ مسئله اختلافى است . 35 تأجيل و حلول در ضمان و مضمون به : ضمان و دين به لحاظ تأجيل ( مدت‌دار بودن ) و حلول ( مدت‌دار نبودن ) چهار گونه است ؛ زيرا دين يا حالّ است و يا مؤجل . ضمان نيز يا حال است و يا مؤجل . شكى در صحّت ضمانت دين حال در صورت مؤجل بودن ضمان نيست ؛ چنان كه بدون شك ضمانت دين مؤجل در صورت مؤجل بودن خود ضمان نيز صحيح است ، به شرط آنكه مدت زمان ضمان بيشتر از مدت زمان دين و يا مساوى با آن باشد ؛ ليكن در صحت ضمان حالّ - دين حال باشد يا مؤجل - و نيز در صحت ضمان مؤجل در فرض كمتر بودن اجل ضمان از اجل دين ، اختلاف است . مشهور ضمان را در هر دو صورت صحيح مىدانند . 36 برخى گفته‌اند : ضمان مؤجل به اجماع فقها صحيح و جايز است ؛ دين حال باشد يا مؤجل و چه اجل آن دو يكى باشد يا مختلف و در فرض اختلاف ، خواه اجل ضمان بيشتر از اجل دين باشد يا كمتر ؛ ليكن در صحت ضمان حالّ اختلاف است ؛ دين حالّ باشد يا مؤجّل ؛ 37 ليكن برخى ، اختلاف را به ضمان مؤجّلى كه اجل آن كمتر از اجل دين باشد نيز تعميم داده‌اند . 38 چنانچه دين حالّ و ضمان مؤجّل باشد ، مضمون له تنها پس از اتمام اجل مىتواند طلب خود را از ضامن مطالبه كند ، مگرآنكه ضامن قبل از آن بميرد . با مردن وى ، ضمان حالّ و بدهى از تركهء او پرداخت مىشود و